Laatste kans: Bram Bogart heeft geen penseelvoering

banierBogart_543Alleen dit weekend nog is in het Cobra Museum in Amstelveen de overzichtstentoonstelling van Bram Bogart te zien. Nooit van gehoord? Dat gold voor mij ook, en blijkbaar voor meer bezoekers; een van de informatiepanelen noemt Bogart dan ook een ‘kunstenaars-kunstenaar.’ Neemt niet weg dat de tentoonstelling ook voor niet-kunstenaars genietbaar is.

De tentoonstelling in het Cobra Museum heet ‘De materie meester’; met een spatie tussen materie en meester. En dat is niet voor niets. De als huisschilder opgeleide Delftenaar heeft in de loop van de tijd flink geëxperimenteerd met materialen. Een videofilmpje dat in het museum te bekijken is, laat iets van de gevolgen daarvan zien. En ook op zaal zijn een aantal doeken – eigenlijk panelen – zodanig geplaatst dat de bezoeker de zwaar verstevigde achterkant kan zien (zie: ‘Allez-Go’). Dat is nodig ook, want bij Bogart is geen sprake van

De achterkant van 'Allez-Go'....

De achterkant van ‘Allez-Go’….

penseelvoering. Niet voor niets staan aan het begin van de tentoonstelling een bezem en een grote watertrekker te pronken. Die behoren tot de

...en de voorkant van 'Alles-Go'

…en de voorkant van ‘Alles-Go’

gereedschapskist van Bogart, samen met troffels, plamuur- en vleesmessen en zijn blote handen. Daarmee ging Bogart de zwaar en stug gemaakte verf te lijf die hij op horizontaal geplaatste panelen met liters tegelijk aanbracht. Voor andere werken bewerkte hij jute dat hij in een vorm dwong en daarna met verf letterlijk te lijf ging.

Ontwikkeling

De oversized-pasteuze panelen overheersen de tentoonstelling. Dat wil overigens niet zeggen dat de tentoonstelling eentonig is. De werken in het ‘blauwwitte’ zaaltje – als geboren Delftenaar moest Bogart natuurlijk iets met het Delfts blauw! – hebben een compleet andere sfeer dan de zaal met ‘bollen’-werken. Dat zaaltje biedt ook een schitterende samenvatting van de ontwikkeling van Bogart in slechts drie werken.

1945

1945

Een beetje verscholen hangt ‘Bloemstilleven’ uit 1945, toen Bogart vierentwintig was. Rood, geel en oranje overheersen. Diezelfde kleuren komen terug in het paneel daarnaast dat ‘Lousy Jane’ heet. Voor dit werk uit

1960

1960

1960 was Bogart al net zo kwistig met verf als Karel Appel op zijn meest pasteuze doeken. Twee meter verderop, midden in de zaal, is te zien hoe Bogart uiteindelijk met dezelfde

1994

1994

kleuren tot verfsculpturen kwam.

Inspiratie
Ik vond ‘De materie meester’ een fijne, overzichtelijke tentoonstelling. Erg leuk is bovendien dat elke groep werken van Bogart begeleid wordt door een werk van een kunstenaar die Bogart op de een of andere manier inspireerde. Zo zien we Schoonhoven, Van der Leck, Permeke en zelfs de enige Nederlandse Turner (uit de collectie van de Fundatie). En een

Werk van Zoltan Kemeny

Werk van Zoltan Kemeny

werk van de Hongaar Zoltan Kemeny, die kort tot de Cobra-beweging behoorde, maar waar ik nog nooit van gehoord had. Zijn werk op deze tentoonstelling maakt me zeer nieuwsgierig naar meer.

Advertenties