Een paviljoentje om verliefd op te worden

Vorige week is het Middelheimmuseum in het zuiden van Antwerpen heropend na flinke vernieuwingen. Wat er precies nieuw is, kan ik niet beoordelen, want ik was er nooit eerder geweest. Neemt niet weg dat het bezoek een feest was. Na ruim twee uur dwalen door het park had ik er nog geen genoeg van. Mijn voeten wel.


Thuis blader ik door de catalogus van het Middelheimmuseum en ontdek ik hoeveel ik niet gezien heb. Desondanks kijk ik intens tevreden terug op de uren die ik er vorige week – toen het nog lekker weer was – doorbracht.
Het Middelheimmuseum is zonder de beelden al een prachtig park, met mooie bomen, grazige weiden en donkere paadjes. De beelden, die her en der, schijnbaar willekeurig zijn neergezet, maken een wandeling tot een ontdekkingstocht. Soms kreeg ik zin om hard over een grasveldje te lopen omdat ik in de verte, daar onder die boom iets moois zag. Maar voor het zover was, ontdekte ik dat het beeld hier vlak voor m’n neus van opzij toch ook de moeite van nadere beschouwing waard was.
Op de paadjes door de bebossing is de wandeling nog spannender. Wie rechts tussen de bomen een beeld ziet, vergeet ongetwijfeld links te kijken, waar ook iets moois staat. En vergeet niet in de vijvertjes te kijken. Of naar de overkant daarvan.

Mikado-stokjes
Het is ondoenlijk om hoogtepunten op te sommen. Het zijn er zoveel, dat ik blij was dat ik ook regelmatig een kunstwerk schouderophalend voorbij kon lopen. Interessant is hoe het begrip ‘beeld’ in de loop van vooral de laatste jaren enorm is opgerekt. Een bronzen Rodin zal iedereen als een beeld herkennen. Maar via een werk van plaatijzer van Calder – zonder twijfel nog een beeld – komen we bij ‘Beam Drop Antwerp’, ruim honderd stalen balken die als mikado-stokjes in hoeken, maar vrijwel allemaal min of meer rechtop in cement staan. Chris Burden maakte van de installatie ervan in 2009 een spektakelstuk toen hij een hoogwerker die balken stuk voor stuk in het nog vloeibare beton liet storten. Op YouTube zijn er filmpjes van te vinden. Ook dat is een beeld, maar duidelijk van een andere orde. Dat geldt ook voor het vijvertje dat door de Belg Philippe Van Snick werd voorzien van een luchtinstallatie die volgens een zeker patroon luchtbellen naar de oppervlakte laat opstijgen. Een beeld? Geen idee. Wel fascinerend.

Vernieuwingen
Nieuw in het park is het eenvoudige, maar prachtige bruggetje dat Ai Wei Wei ontwierp. Het loopvlak is een reliëf van de grens van China en maakt de wandelaar de oversteek lastig. Niet zonder betekenis natuurlijk.
De belangrijkste vernieuwing is een halfopen paviljoen in de voormalige bloementuin, die sinds eind mei bij het Middelheimmuseum hoort. ‘Het Huis’, zoals het heet, is een ontwerp van de Belgische architect Paul Robbrecht. Het is bedoeld voor tijdelijke tentoonstellingen van kleine of kwetsbare sculpturen die niet onder alle weersomstandigheden buiten

 Een Klotzkopf van Thomas Schutte

kunnen staan. Op dit moment staat er keramisch werk van de Duitser Thomas Schütte, die Middelheim ooit waarderend ‘een beelden-zoo’ noemde. Hij exposeert urnen en geglazuurde koppen, waarvan sommige om onduidelijke reden op hun zij liggen. Bizar vind ik het twaalftal Klotzköpfe op zware metalen pijpen. De koppen lijken klompen erts die zo uit een mijn komen, maar waar Schütte verwrongen gezichten van heeft gemaakt. Ik weet er geen raad mee.

Het Braempaviljoen
Overigens had Middelheim al een paviljoen, het Braempaviljoen, aan de andere kant van het park. Het paviljoen is genoemd naar de architect ervan, Renaat Braem, die streefde naar integratie van kunst en architectuur. Dat is wat mij betreft gelukt. Het is zonder twijfel een paviljoen, maar net zo goed een sculptuur, dat bovendien door de organische vormen prachtig past tussen de bomen. Een gebouwtje om verliefd op te worden.
Binnen, in een ruimte die groter lijkt dan ik van buiten vermoedde, presenteert het museum kwetsbare sculpturen uit de vaste collectie. Tweemaal per jaar verandert de opstelling als het museum kunstenaars, curatoren of juist mensen van buiten de moderne kunst vraagt om werken te kiezen en te presenteren.
Tot half januari staat er de keuze van de Duitse modeontwerpers Bernhard Wilhelm en Jutta Kraus. Zij kozen vooral voor menselijke figuren. De manier waarop zij die presenteren is boeiend. Tussen de ‘echte’ kunst staan soms erg bizarre meubels van blank hout. Jazeker, daar mag je op zitten, om a. de beelden te bekijken, en b. eens na te denken over je eigen lichaamshouding. Heel ver kwam ik daar niet mee. Doodmoe naar zoveel schoons. Dus ik moet nog eens terug.

Nog een positief punt tot besluit: het Middelheimmuseum is in de zomermaanden tot 21 uur open! Picknickmand mee!

Advertenties