Marc Mulders’ heimwee naar religieuze waarden

Middeleeuwse religieuze kunst is wel het laatste dat je zou verwachten in Marres, het Centre for Contemporary Culture in Maastricht. Marc Mulders zet het echter in hedendaags licht. Niet honderd procent geslaagd, ondanks sterke beelden die beklijven.

Het klopte helemaal. Omdat we een kwartier te vroeg waren voor de opening van Marres, het Centre for Contemporary Culture in Maastricht, trokken we ons terug in de verwilderde tuin achter het gebouw. Voor het deels door groen overwoekerde Hans-en-Grietje-huisje achter in de tuin stonden banken. Een merel zong; we werden stil na het rumoer van de stad. Dat was precies de gemoedstoestand die nodig was om Lost for Faith/Retained for beauty van Marc Mulders te zien.
Met dit project vertelt Mulders volgens het informatieboekje over zijn zoektocht naar de synergie tussen kunstenaarschap en religie. Hij haalt daar termen bij als liturgie, celebratie en initiatie, woorden die bij mij op weerstand stuiten en die ik onmiddellijk van mijn heidense rug afschud. Desondanks ben ik nieuwsgierig.

‘Music for the millions’
Religie is belangrijk voor Mulders en zijn werk. Met zijn bloemenschilderijen viert hij het leven; met zijn taferelen met afgeschoten hazen of fazanten staat hij stil bij de eindigheid daarvan. De dood hoort voor hem bij de schoonheid van de schepping.
Mulders, geboren in 1958, heeft vanaf het begin van zijn kunstenaarsloopbaan religieuze thema’s geschilderd. Daarmee was hij een eenling in de stroom jaargenoten die voor het postmodernisme kozen, een stroming waartegen Mulders zich herhaaldelijk afzette.
Kunstcritici wisten niet altijd raad met hem. Of juist wel, want Janneke Wesseling maakte in 1999 in NRC naar aanleiding van een tentoonstelling in De Pont in Tilburg gehakt van Mulders: ‘Het succes van Mulders berust op de clichés van de schilderkunst, zoals een lekkere vette penseelvoering, veel pasteuze materie en een gemakkelijk herkenbare, sentimentele onderwerpkeuze. Zijn werk is Music for the Millions. Mulders is de Julio Iglesias van de schilderkunst.’

Onnodige dialoog
In vijf kamers in Marres exposeert Mulders religieuze objecten uit het Museum Catharijneconvent in Utrecht naast eigen werk. Die ‘dialoog’ werkt wat mij betreft niet overal even goed. Een middeleeuws schilderij van Veronica en de zweetdoek waarmee zij uit compassie het bezweette lijf van Jezus droogde, naast een collega over 9/11 (compleet gebrek aan compassie) vind ik wat goedkoop.
De stenen middeleeuwse Piëta met op de muur daarachter vijf schilderijen is dat misschien ook – bloemen voor de ongelukkige Maria -, maar bevalt me wel. Ik houd van dat lekker vette schilderwerk.
Het hoogtepunt vind ik kamer 4, die ‘de Schittering’ is gedoopt. Daar laat Mulders zijn andere kunstdiscipline zien, want de man is ook glazenier. Hij maakte bijvoorbeeld glas-in-lood-ramen voor de Nieuwe Kerk in Amsterdam en de St Janskathedraal in Den Bosch. Op de grond liggen twee enorme cirkels. De eerste bestaat uit schalen versiert met decoraties geïnspireerd op islamitische kunst, met in het midden een rozet uit het Catherijneconvent. Hier draait het, volgens de infofolder om heimwee naar waarden uit het verleden. En vanwege de combinatie tussen islamitische en christelijke symbolen ongetwijfeld ook om verdraagzaamheid.
De tweede cirkel bestaat uit met emailleverf beschilderde schalen die zijn opgesteld op knipsels uit modebladen. Deze tweede cirkel is donker, waar de eerste licht is. Het is duidelijk dat Mulders liever kiest voor de verdraagzaamheid tussen Islamitische en Christelijke symbolen dan voor het hedonisme van de juiste labeltjes.
Dit beeld bevalt me. Ik blijf er naar kijken. Pas als ik de kamer verlaat, zie ik een crucifix aan de muur hangen; het historische reliek voor de beoogde dialoog met het moderne werk. Niet nodig; Mulders’ beeld werkte al, ook zonder de dialoog.

Informatie:

Lost for Faith/Retained for beauty is nog te zien tot en met 7 juni in Marres in Maastricht: http://www.marres.org

P.S. Vergeet niet die prachtige boekenkast  in de museumwinkel te bekijken!

Advertenties