De paaseieren van Jeff Koons

Opeens ontdekte ik een lijn van veilinghuis Christie’s via museum Boymans-Van Beuningen naar museum FOAM. Een dun lijntje weliswaar, maar desalniettemin een leuke kapstok voor een verhaaltje, dat ook over New York Times Magazine gaat en fotografe Bertien van Manen.

Het meest spectaculaire kunstnieuws deze week was de aankondiging van veilinghuis Christie’s in Londen dat het op 27 juni een ei van Jeff Koons onder de hamer brengt (hier flauwe grap bedenken over een ei en een hamer!) Baroque Egg With Bow, zoals het vrolijke paasei officieel heet, zal naar verwachting tussen de drie en vier miljoen euro opbrengen.
Het betreffende paars/blauwe ei is er een uit een serie van tien, die allen in privé-collecties terecht zijn gekomen. Eén daarvan, een rood/oranje exemplaar, ligt sinds eind februari in de entreehal van museum Boymans van Beuningen, die dat ei voor drie jaar in bruikleen heeft. (zie: http://arttube.boijmans.nl/nl/video/de-komst-van-het-ei/ voor een leuk filmpje over de komst van dat ei (maar vergeet het geluid niet UIT te zetten!)).
Jeff past als meester van de banaliteit – en artistiek peetvader van Damien Hirst, die overigens ook een van Koons’ eieren in zijn bezit heeft – eigenlijk heel goed bij Pasen. Dat hele ongeloofwaardige verhaal over de wederopstanding van Jezus zou zich uitstekend lenen voor een spottende interpretatie van Koons, te meer daar hergeboorte en vruchtbaarheid volgens Wikipedia terugkerende thema’s bij hem zijn.
Ik ben geen kenner van het oeuvre van Koons, hoewel ik in 1992 zijn tentoonstelling in het Stedelijk in Amsterdam zag, en zeer genoten heb van zijn presentatie in Versailles in 2009. Ik weet dus niet zeker of Koons niet ooit een piëta of een gekruisigde Jezus heeft gemaakt. Het dichtst daarbij komt nog een foto van hem en zijn tijdelijke bruidje Cicciolina. Daar zou je met een beetje verbeelding een ‘Madonna col bambino’ in kunnen zien.
Overigens vond ik nog een andere fraaie foto van Koons;  daar hoef je alleen nog maar een kruis bij te denken.

Eerbetoon
Vanmiddag kwam ik Koons volkomen onverwachts tegen in fotomuseum FOAM. Ik ging er heen om de tentoonstelling The New York Times Magazine Photographs te zien die ik zeer de moeite waard vond. Die tentoonstelling is een eerbetoon aan Kathy Ryan, directeur fotografie van dat magazine. Zij geeft ruimte aan ideeën en haalt fotografen uit hun ‘comfort zone’ door ze op voor hen onbekend terrein aan het werk te zetten. Zij hoopt daarmee op een frisse kijk op bekende onderwerpen. Een fraai voorbeeld zijn de modereportages die zij liet maken door oorlogsfotografen.
De tentoonstelling bestaat uit elf delen en hebben even zoveel reportages als onderwerp. Daar zitten luchtige onderwerpen bij zoals topzwemmers onder water, maar ook reportages over crises. Fascinerend vond ik bijvoorbeeld de foto’s van Sebastião Salgado van Amerikaanse specialisten die in Koeweit brandende oliebronnen moesten zien te doven. De hitte en de smerigheid van dat ondankbare werk spat van de afdrukken. Kijk hoe die mannen compleet doordrenkt zijn en glimmen door de olie waarin zij uren achterelkaar moeten ploeteren.
Van een heel ander kaliber zijn de foto’s die Simon Norfolk maakte in de deeltjesversneller van het CERN in Geneve. Geen fysicus te zien, maar wel spannende, kleurige, mandela-activa beelden. Nooit eerder was een deeltjesversneller zo fotogeniek.

En Koons? Die bracht voor NYT Magazine met behulp van actrice Gretchen Mol de beroemde pin-upgirl Betty Page uit de jaren vijftig van de twintigste eeuw weer tot leven in een mode-reportage. Dat doet hij in stijl, met kitscherige opblaasbeesten en een licht-erotische ondertoon.

Bertien van Manen
Overigens is er nog een reden om naar FOAM te gaan; de tentoonstelling Let’s sit down before we go van fotografe Bertien van Manen. De titel verwijst naar een oud Russisch gebruik om voor je op reis gaat even letterlijk stil te staan (te zitten) bij je afkomst, je bestemming en het doel van je reis.
Met de zestig foto’s doet Van Manen dat met terugwerkende kracht. De foto’s zijn gemaakt tussen 1991 en 2009 toen zij regelmatig door Rusland, Moldavië, Kazachstan, Oezbekistan, Oekraïne, Tatarstan en Georgië reisde en vriendschappen sloot. Daardoor woonde zij regelmatige zo lang bij Oost-Europeanen, dat hen dat kleine fototoestel van Van Manen op den duur niet meer opviel. Zo ontstonden spontane foto’s die, misschien wel juist doordat ze technisch niet altijd perfect zijn, heel intiem zijn. Gewone mensen die met hun beperkte middelen gewone levens proberen te leiden.

Advertenties